Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve beraberindeki heyet, Hendek’te üretim devrimine imza atan tesisleri yerinde inceledi. Programın ana gündem maddesi olan Hendex açılışında, Balsu Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Cüneyd Zapsu, Bakan Kacır’a eşlik ederek projenin teknik detaylarını ve

Türkiye ekonomisine sunacağı vizyonu paylaştı.

"Hayalden Aksiyona": Fındık Kabuğunda Yüksek Teknoloji Dönemi

"Türkiye kabuğunu kırıyor" mottosuyla yola çıkan proje, fındık kabuğunu sadece bir tarımsal atık olmaktan çıkarıp, dünya devlerinin peşinde olduğu aktif karbon maddesine dönüştürüyor. %100 yerli hammadde kullanımıyla dikkat çeken tesis, Türkiye'de bu ölçekte seri üretim yapacak ilk merkez olma özelliğini taşıyor.

Hendex Yatırımının Ekonomik ve Stratejik Kazanımları

Balsu Şirketler Grubu'nun bu yatırımı, Türkiye'nin ithalata olan bağımlılığını azaltırken şu kritik sektörlere doğrudan girdi sağlayacak:

Savunma Sanayii: Özel filtrasyon ve koruma teknolojileri.

Otomotiv ve Enerji: Batarya teknolojileri, süperkapasitörler ve yeni nesil enerji depolama çözümleri.

Gıda ve İlaç: Saflaştırma ve hijyen standartlarının yükseltilmesi.

Çevre Teknolojileri: Atık su arıtma ve hava temizleme sistemleri.

Sürdürülebilir Üretim: Sıfır Atık, Yüksek Katma Değer

Hasan Cüneyd Zapsu tarafından paylaşılan bilgilere göre, Hendex tesisi tamamen çevre dostu bir üretim modelini benimsiyor. Tarımsal atığın ileri teknolojiyle işlenmesi, hem Hendek ekonomisine yeni istihdam alanları yaratıyor hem de Türkiye’nin "Yeşil Dönüşüm" hedeflerine katkı sağlıyor.

Parametre Detay
Yatırımcı Kuruluş: Balsu Şirketler Grubu / Hendex
Üretim Türü : Seri Üretim Aktif Karbon
Hammadde : Yerli Fındık Kabuğu
Teknolojik Seviye : Yüksek Katma Değerli / İleri Teknoloji

Bakan Mehmet Fatih Kacır’ın katılımıyla açılan bu tesis, Türkiye'nin sadece ham madde tedarikçisi değil, aynı zamanda bu ham maddeyi dünyanın en sofistike sanayi ürünlerinden birine dönüştürebilen bir teknoloji gücü olduğunu kanıtlıyor. Hendex, "Türkiye kabuğunu kırıyor" diyerek sanayide tam bağımsızlık yolunda atılmış en somut adımlardan biri olarak kayıtlara geçti.

Bu hafta yapılan laboratuvar analizlerinde, tesisin fındık kabuğundan yüksek kaliteli aktif karbon üretimini endüstriyel ölçekte gerçekleştirdiği doğrulandı. Böylece, Türkiye’nin yerli ve yenilenebilir kaynaklardan aktif karbon üretimine yönelik önemli bir eşiği aşılmış oldu.

Şirketten yapılan son açıklamaya göre, ilk parti deneme ürünlerinin ticari satışı planlanan tarihten daha önce, bu hafta içerisinde başlaması bekleniyor. Bu durum, projenin hem teknik açıdan hem de planlama yönünden hedeflerinin üzerinde ilerlediğini gösteriyor.

Ekonomiye ve İstihdama Yeni Katkılar

Hendex tesisinin devreye alınmasıyla birlikte Hendek bölgesinde yeni istihdam alanlarının açılması, yan sanayi ve lojistik faaliyetlerinin canlanması bekleniyor. Fındık kabuğu gibi bölgede bol bulunan doğal bir yan ürünün katma değere dönüştürülmesi, yerel üreticilere de ek gelir kapısı oluşturacak.

Aktif karbon; su arıtma, hava filtrasyonu, enerji depolama ve kimya endüstrisi gibi geniş bir kullanım alanına sahip olması nedeniyle, bu üretimin hem iç pazarda hem de ihracatta önemli bir fırsat yaratacağı değerlendiriliyor. Türkiye’nin bu alanda dışa bağımlılığının azalması, sektörel anlamda stratejik bir kazanım olarak görülüyor.

Hendek İçin Stratejik Bir Yatırım

Hendek’teki bu tesis, sadece ekonomik bir girişim değil; aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik açısından da örnek bir model sunuyor. Tarımsal atık niteliğindeki fındık kabuğunun yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürülmesi, döngüsel ekonomi açısından da önemli bir başarı olarak değerlendiriliyor.

Hendex – Aktif Karbon tesisinin tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte bölgenin sanayi ekosisteminde yeni yatırımların da tetiklenmesi bekleniyor. Yerel iş dünyası, Hendek’in bu proje sayesinde Türkiye’nin aktif karbon üretiminde önemli bir merkez haline gelebileceği görüşünde birleşiyor.

Dr. Bilici, 12 katılımcıyla yapılan görüşmelerde tüketicilerin organik ürünleri değerlendirirken görsel sadelik, doğallık çağrışımı ve nostalji unsurlarından etkilendiğini belirtti. Katılımcıların pastel tonlarda, üzerinde dağ veya inek görselleri bulunan sade ambalajları “organik” olarak algıladıklarını ifade eden Bilici, modern ve karmaşık tasarımların ise güveni azalttığını söyledi.

Araştırmaya göre, organik ürünler yalnızca sağlıkla değil, aynı zamanda geçmişe duyulan özlem ile de ilişkilendiriliyor. Katılımcıların, organik denildiğinde köyde büyüklerinin yaptığı süt, yoğurt ve balı hatırladıkları ortaya çıktı. Bu durum, organik ürünlerin tüketici zihninde doğallığın ve geçmişin bir simgesi haline geldiğini gösteriyor.

Bilici, ambalajlardaki sertifika ve kodların çoğu tüketici tarafından fark edilmesine rağmen anlaşılmadığını, bu durumun bilgi ve eğitim eksikliğinden kaynaklandığını vurguladı.

Sonuç olarak Dr. Bilici, organik ürünlerde yaşanan güven probleminin yalnızca üretim süreçlerinden değil, markaların iletişim biçimlerinden de beslendiğini ifade ederek şu mesajı verdi:

“Tüketici güvenini güçlendirmek için sade, anlaşılır ve şeffaf bir iletişim dili kullanmak son derece önemli.”

20 Metrekarelik Dükkandan 26 Şubeye Uzanan Başarı

1973 doğumlu olan Ertuğrul Öztürk, ticarete çocuk yaşlarda babasının zahire dükkânında ve dedesinin değirmeninde başladığını anlattı. 1995 yılında Pamukova’da 20 metrekarelik bir dükkânda Öztürk Market adıyla gazete bayisi olarak yola çıkan marka, bugün 26 şubesi ve 600 çalışanıyla günlük 25-30 bin kişiye hizmet veriyor.

Şirketin başarısının temelinde dürüst ticaret anlayışı, müşteri memnuniyetine verilen önem ve kaliteli ürünleri uygun fiyatlarla sunma hedefi yatıyor. Ayrıca ferah, temiz ve konforlu alışveriş alanları oluşturma misyonu, Özpaş’ın tercih edilmesinde önemli bir rol oynuyor.

Geleceğe Yönelik Hedefler

Öztürk, kardeşleri Ertan ve Coşkun Öztürk ile birlikte yönettikleri Özpaş’ın ilerleyen süreçte kendi markalı ürünlerini üretme hedefinde olduğunu belirtti. Camili Mahallesi’nde 5 bin metrekarelik bir alanda fırın, lokanta, kafe ve çocuk oyun parkı gibi alanları içeren bir işletme açtıklarını ifade eden Öztürk, benzer bir konsepti Adapazarı’nın merkezine taşımayı hedeflediklerini söyledi.

Pandemi Döneminde Online Satışta Öncü Adımlar

Pandemi döneminde online satış altyapısını devreye alan Özpaş, bu süreçte edindiği tecrübelerle dijital satışlarını güçlendirdi. Ertuğrul Öztürk, “Pandemi öncesinde online satış altyapımızı kurmuştuk. Bu sayede döneme hızlı adapte olduk ve müşterilerimize daha iyi hizmet sunduk,” dedi.

İtibar ve Müşteri Memnuniyeti Öncelikli

“İtibar bizim için her şeyden önce gelir,” diyen Öztürk, dürüst ticaret anlayışına bağlılıklarını ve personelin müşteri memnuniyetine yönelik eğitim aldığını vurguladı. Sakarya’nın ekonomisine katkı sağlamaya devam ettiklerini belirten Öztürk, markanın büyüme hedefleri doğrultusunda yeni yatırımlar planladıklarını da sözlerine ekledi.

“İş’te Sakarya” projesi, Sakarya’nın girişimcilik ekosistemine ilham veren bu tür başarı hikayelerini belgelemeye devam ediyor.

Bakan Işıkhan, asgari ücret artışının çalışanların refah seviyesini yükseltmek ve ekonomik koşullara uyum sağlamak amacıyla gerçekleştirildiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"2025 yılı asgari ücret miktarı %30 artışla net 22.104 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Tüm çalışanlarımıza, ülkemize ve milletimize hayırlı olsun."

Bu artışla birlikte asgari ücret, Türkiye'nin ekonomik hedefleri ve enflasyon oranlarına paralel olarak yeniden düzenlendi. Yeni rakamın, çalışanların geçim standartlarını iyileştirmesi ve sosyal refahı artırması bekleniyor.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yaptığı toplantılar sonrasında alınan bu karar, milyonlarca işçi ve işveren tarafından yakından takip ediliyordu. Kararın, özellikle artan yaşam maliyetleri karşısında çalışanların ekonomik güvenliğini desteklemesi amaçlanıyor.

Yeni belirlenen asgari ücret, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Toplantıda, şehir ekonomisinin güçlendirilmesi ve gelişimi için fikir alışverişi yapıldı.

Ayrıca, Ekonomi Ticaret Derneği Sakarya Şubesi'nin çalışmaları da tanıtıldı.

ETD Sakarya Şube Başkanı Şamil Dedeoğlu ve tüm şube üyeleri, katılımcılara sıcak bir misafirperverlik sunarak toplantının verimli geçmesine katkı sağladılar.

Sakarya Şehir ekonomisinin canlanması ve ilerlemesi için yapılan bu tür toplantılar, iş dünyası temsilcilerinin işbirliği ve fikir alışverişi için önemli bir platform sağlıyor.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Uygulamalı Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinan Esen, Sakarya’nın mevcut lojistik imkânlarını değerlendirerek, bu imkânların sanayi ve tarımsal üretim açısından ne şekilde kullanılabileceği ve geliştirilebileceğine yönelik değerlendirmelerde bulundu. Dünyada artık rekabetin tedarik zincirinde olduğunun altını çizen Esen, Sakarya’nın da bu yöndeki avantajını es geçmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Esnaflık, ticaret, sanayi ve tarım

Sakarya’nın geçmişten bugüne orduların, tüccarların ve gezginlerin önemli geçiş güzergâhlarından birisi olduğunu belirten SUBÜ Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sinan Esen, “İstanbul gibi dünyanın en eski şehirlerden birisi ile Anadolu arasında köprü olma konumuna sahip. Tüm yolların kesiştiği Sakarya’da esnaf kültürü de bulunuyor. Her ne kadar bu kültür son zamanlarda gelen göçlerle erozyona uğrasa da izleri şehrin merkezinde kendini gösteriyor. Ticaret de Sakarya’da her zaman önemli olmuştur. Türkiye’de özel sektörün kurduğu ilk banka 9 Mart 1913’de kurulan Adapazarı İslam Ticaret Bankası’dır. 1950’li yıllarda başlayan sanayi yatırımları günümüzde de sürüyor. Ancak Sakarya komşu Kocaeli gibi sanayi şehri olamadı. Bu durum şehrin aynı zamanda çok ciddi tarımsal üretim sahasına sahip olmasından kaynaklanıyor” diye konuştu.
Yatırımlar tamamlanmalı

Sakarya’dan en fazla üç saatlik karayolu yolculuğu ile ülke nüfusunun yarısına ulaşılabildiğini kaydeden Esen, “Bu durum şehrin lojistik üs olma potansiyelini artırıyor. 2022 yılında yaptığımız akademik bir çalışmada Sakarya’nın; konum, kombine taşımacılığa elverişlilik, pazarlara yakınlık, yatırım teşvikleri, dağıtım ve toplama ağı, destekleyici ve bağlı endüstriler, lojistik rekabet üstünlüğü, insan kaynakları ve finansal altyapı kriterlerine büyük oranda sahip olduğunu saptamıştık. Aynı çalışmada şehrin; gümrük, iletişim teknolojisi ve depolama konularında yatırıma ihtiyacı olduğunu ortaya koymuştuk. Sakarya, 2017 yılında tamamlanan Karasu Limanı ile dünyaya açıldı. Demiryolu bağlantısının limana ulaşmasıyla farklı bir konuma yükselecektir. Bahsi geçen bu yatırımların yapılması ile birlikte önümüzdeki yıllarda Sakarya’nın sadece ülkemizin değil uluslararası çapta bölgenin en önemli lojistik üslerinden biri olması mümkündür.”
Tarım alanları mutlaka korunmalı

Son yıllarda etkisi daha fazla gözlenen iklim değişikliğinin ilerleyen yıllarda dünyanın gıda arzında sorunlar yaşanabileceğini gösterdiğini söyleyen Esen, “Dolayısıyla tarımsal üretim hiç olmadığı kadar önemli hale geliyor. Sakarya’nın sahip olduğu bereketli topraklar artık stratejik öneme sahip ve mutlak surette korunmalı. Bu bağlamda sanayi yatırımları organize sanayi bölgelerinde ve planlı olarak yapılmalı. Şehirde bulunan yedi organize sanayi bölgesi bu çerçevede düşünülmeli” ifadelerini kullandı.

Geleceğe yönelik önemli kararlar alınmalı

2020 yılında yaşanan pandeminin modern dünyanın karşılaştığı en önemli sınavlardan biri olduğunun altını çizen Esen, “Tedarik zincirinin önemi ve güvenliği pandemi sonrasında dünya ekonomisine yönelik listenin başında yer aldı. 1990’lı yıllarda Çin’in dünya sanayi üretimine ağırlığını koymasıyla başlayan süreç maliyet odaklı politikaların yenilmez olduğunu düşündürüyordu. Ancak pandemi, tedarik zinciri yönetiminin ve güvenliğinin düşük maliyetli üretimden daha önemli olduğunu gösterdi. İletişim çağının bir sonucu olarak bilginin kolay yayılımı üretim teknolojilerinde ülkeler hatta şirketler arasında rekabet alanını daralttı. Rekabet, günümüzde artık üretim üzerinden değil tedarik zinciri üzerinden yapılıyor. Geldiğimiz bu noktayı iyi anlayabilirsek Sakarya için geleceğe dair çok önemli kararlar almamız gerektiğini görebiliriz.”

Üretim tümüyle OSB’lere taşınmalı

Sanayi üretiminin çevreye olan olumsuz etkilerini en aza indirmek için üretimin tümüyle organize sanayi bölgelerine taşınmasının önemini vurgulayan Esen, “Ayrıca Sakarya’nın otomotiv ve makine üretiminde Türkiye’nin önemli şehirlerinden biri olduğu ve bu üretimle en fazla ihracat yapan ilk on şehir arasına girdiği göz önüne alındığında, sanayi üretiminde sektörel bazda uzmanlaşarak büyümenin önemli bir politika olabileceğini düşünüyorum. Örneğin; tarım makinelerine yönelik yapılacak bir master planlamada, şehirdeki kamu kurumlarının, üniversitelerin ve sivil toplum örgütlerinin sağlayacağı katkıyla birlikte Sakarya, dünyanın en önemli tarım makineleri üretim üssü olabilir. Bu politikanın temel dayanağı az sayıda alt sektörün ihracata dayalı dikine büyüme sağlayabileceği bir altyapının oluşturulmasıdır. Bu sayede tarımsal üretime yönelik tehdit ortadan kalkacak hatta sanayinin, tarımsal üretimde verimliliğin artışına yönelik olumlu etkisi olacaktır. Öte yandan lojistik hizmetlerin sanayi ve tarım sektörüne olan olumlu etkisi düşünüldüğünde şehrin lojistik üs olma potansiyelinin değerlendirilmesiyle birlikte Sakarya ülkemizin milli gelir artışına en fazla katkı sağlayan şehirlerinden biri olmaya adaydır.”
 

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Ziraat Fakültesi, Türkiye’nin üretim alanı ve miktarı bakımından dünyada ilk sırada yer aldığı fındıkla ilgili çalışmalarını sürdürüyor. Ana ve tozlayıcı çeşit geliştirme çalışmalarının yanı sıra genetik kaynaklar ve doku kültürü ile fidan üretimine yönelik araştırmalar devam ediyor. SUBÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenen arazi çalışmalarına Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı ilçe müdürlükleri ile ziraat odalarındaki teknik personeller, muhtarlar ve fındık üreticileri ile fakültenin lisans ve yüksek lisans öğrencileri de katkı sağlıyor.

Söz sahibi olacağız

Türkiye’nin dünyanın en önemli fındık üreticisi olmasına rağmen fındık ıslahı çalışmalarına yeterli önemi göstermediğini kaydeden SUBÜ Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Taki Demir, “Meyvecilikte ıslah süresinin 15-20 yıl gibi uzun bir süreç alması az çalışılan bir alan olmasına sebep oluyor. Sakarya’da yer alan bir fakülte olarak elbette ana çalışma konularımızdan birisi fındık. Bu alanda uzman akademisyenlerimiz seleksiyon, melezleme ve adaptasyon ıslahının yanında fındık genetik kaynaklarına ilişkin araştırmalar yapıyorlar. Biz fakültemizin bu çalışmalarla orta ve uzun vadede fındıkta Ar-Ge konusunda söz sahibi bir konumda olacağını düşünüyoruz” diye konuştu.

Performanslar test ediliyor

Karasu, Kocaali, Akyazı ve Hendek ilçelerinde yüksek verimli ve kaliteli fındık çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütüldüğünü kaydeden Demir, “Bu çalışmaların başında klon seleksiyonu araştırmaları geliyor. Küresel iklim değişikliği nedeniyle tozlanma problemi gözlenen fındık çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla ise melezleme ıslah araştırmaları yürütüyoruz. Türkiye’de tescilli 20 fındık çeşidi ile Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TABTEM) arazisinde oluşturulan bahçede çeşitlerin Sakarya ekolojik koşullarındaki performanslarını belirlemek amacıyla adaptasyon ıslahı araştırmalarımız devam ediyor. Geliştirilecek yeni çeşitlere ait fidanların doku kültüründe üretilmesi ile Ar-Ge çalışmalarını eş zamanlı olarak sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Akaryakıt fiyatları her geçen gün zamlanması nedeniyle Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) yapılan son toplantı sonucu şehir içi toplu taşıma ücretlerine zam yapılacağı kararı alınmıştı. Alınan karar sonucu  zamlı tarifeler duraklara dağıtıldı.

15 Ağustos Salı gününden itibaren başlayacak olan zamlı ulaşım ücretleri şu şekildedir:
 

Zamlı yeni belirlenen ücretle birlikte minibüsler 13 TL, dolmuş taksi ise  13.25  lira  olarak belirlendi. Belirlenen ücretler sonucunda  taksilerde taksimetre açılış ücreti ise 12 TL’den 20 TL’ye çıkarıldı.

Ayrıca Hendek Adapazarı Yol Ücretleri 21 Tl den 34 Tl’ye yükselirken, Hendek ilçesinde indi bindi ücreti olarak belirtilen 14.25 Tl zamlı şekilde güncellendiği belirtildi. 

Türkiye’de Fındık bölgelerinde sezonun gelmesiyle fındık üreticisi ve tüccar alım fiyatları belirlenerek açıklandı. 

Ülkemizin önemli geçim kaynaklarından biri olan ve ihracatta önemli bir yere sahip olan fındık Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın  kabine toplantısı ardından fındık fiyatlarını açıkladı.  

Geçen yıl Temmuz ayı 54 Tl  olarak açıklanan fındık fiyatı bu yıl ise fındığın alım fiyatı 84 TL olduğu belirlendi.

Fındık fiyatları açıklanması ardından Cumhur Başkanı Erdoğan ; “ geçen sene rekoltemiz hamd olsun oldukça iyi geldi. Bu sene 725 bin tonluk bir rekolte bekliyoruz” dedi. 

Sözlerine devam eden Erdoğan  “fındık piyasasında fiyat istikrarını sağlamak ve üreticilerini korumak üzere Toprak Mahsulleri Ofisini yeniden görevlendirdik. Ofisimizin uygulayacağı alım fiyatları yüzde 50 sağlam iç fındık esaslarına göre şu şekildedir. Giresun kalite için kg başına 84 TL Levant kalite için kg başına 82,50  olarak belirlenmiştir. Ayrıca alımlarda her bir randıman için kg başına  ilave  1 lira 65 kuruştan başlamak üzere  prim verilecektir” diyerek sözlerine son verdi. 

Sakarya ilinde ihracat %18,9 artarak 507 milyon 81 bin dolar, ithalat ise %9,2 artarak 308 milyon 218 bin dolar olarak gerçekleşti.

Düzce ilinde ise ihracat %7,7 azalarak 29 milyon 787 bin dolar, ithalat %2,7 azalarak 21 milyon 900 bin dolar oldu.

Bu verilere göre, ülke genelinde ve bazı illerde ihracat ve ithalatın azaldığı görülmektedir. Dış ticaretin seyrini takip ederek ekonomiye etkileri yakından izlenmeye devam edecek.

Bu artışa bağlı olarak, imalat sektörü de yıllık bazda %40,03 arttı. Madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe %33,47 artış yaşanırken, dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları ile sermaye malında %45,02 ila %48,82 arasında artışlar görüldü. Ancak enerji sektöründe %12,17 azalış kaydedildi.

Aylık bazda ise imalat sektörü %15,65 artış gösterdi. Aylık artışlar arasında enerjide %27,15, sermaye malında %16,11 ve dayanıksız tüketim malında %14,46 öne çıktı.

Yıllık bazda YD-ÜFE'ye göre 5 alt sektör azalış gösterirken, 20 alt sektörde artış yaşandı. Endekslerin en fazla arttığı alt sektörler, bilgisayarlar ile elektronik ve optik ürünler, b.y.s. makine ve ekipmanlar ve içecekler oldu. Yıllık bazda azalış yaşayan tek alt sektör ise kok ve rafine petrol ürünleri oldu.

Aylık bazda ise 20 alt sektörde düşüş görülürken, 5 alt sektörde artış yaşandı. Ağaç ve mantar ürünleri (mobilya hariç), diğer mamul eşyalar ve basım ve kayıt hizmetleri, endekslerin en az arttığı alt sektörler olarak kaydedildi. Aylık bazda en fazla artış gösteren alt sektörler ise kok ve rafine petrol ürünleri, bilgisayarlar ile elektronik ve optik ürünler ve diğer ulaşım araçları oldu.

Bu veriler, ekonomideki fiyat değişimleri ve sektörler arasındaki performansın yakından takip edilmesi gerekliliğine işaret ediyor. YD-ÜFE'deki bu artışların ekonomi üzerindeki etkilerini dikkatle izlemek önemli olacaktır.

Açıklamada, akaryakıt ürünlerindeki ÖTV artışının iki temel sebeple gerçekleştirildiği belirtildi. İlk olarak, depremin yol açtığı ek maliyetlerin bütçe üzerindeki etkisini azaltmak hedeflendi. Bu düzenleme, akaryakıt ürünlerinin ithal ürünler olması nedeniyle cari açığı kontrol altına almaya da katkı sağlayacaktır.

İkinci olarak, maktu olan bu vergilerde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışlara rağmen 2016 yılından bu yana neredeyse hiç vergi artışı yapılmamıştır. ÖTV tutarları, maktu olması nedeniyle enflasyon karşısında erimeye maruz kalmıştır.

Bu durum sonucunda, akaryakıt ürünlerinden alınan ÖTV'nin GSYH içindeki payının 2016 yılında %4,58 iken 2022 yılında %2,80'e, vergi gelirleri içindeki payının ise 2016 yılında %26,23 iken 2022 yılında %17,84'e düştüğü ifade edildi.

Ayrıca, en çok tüketilen akaryakıt ürünlerinden olan benzin, motorin ve LPG'nin KDV dâhil satış fiyatındaki vergi oranının, yeni yapılan artışa rağmen %38,5 seviyesinde kaldığı belirtildi.

Ülkemizde 2022 yılında toplam 1 milyon 119 bin 615 adet otomobil üretildi. Ayrıca, ev tipi buzdolabı ve dondurucu üretimi 10 milyon 3 bin 696 adete, hazır beton üretimi 254 milyon 120 bin 95 tona, kombi (hermetik) üretimi 1 milyon 409 bin 755 adede, güneş pili üretimi 10 milyon 869 bin 892 adede, motosiklet üretimi ise 399 bin 272 adede ulaştı.

Üretimden yapılan satışlar da dikkat çekici bir artış gösterdi. 2022 yılında girişimlerin ürettikleri ürünlerden yapılan satışlar 8 trilyon 922 milyar 683 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu değer, 2021 yılına göre önemli bir artış göstererek 4 trilyon 209 milyar 578 milyon TL'lik satış rakamını geride bıraktı.

Üretimden yapılan satışların %12,8'i ana metal sanayi ürünlerinden oluştu. Gıda sanayi ürünleri %12,7'lik bir paya sahipken, motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatı %7,8'lik bir payla takip etti. Tekstil sanayi ürünleri ise %7,5'lik bir paya sahip oldu.

Yüksek teknoloji ürünleri ise üretimden yapılan satışların %2,9'unu oluşturdu. Düşük ve orta-düşük teknoloji gruplarının toplam payı ise %72 olarak kaydedildi. Ortaya çıkan verilere göre, ana sanayi gruplarındaki satışların %49'u ara mallarından oluştu. Dayanıksız tüketim malları %20,9'luk bir paya sahipken, enerjinin payı ise %8,3 olarak belirlendi.

Yıllık Sanayi Ürün İstatistikleri, Türkiye'nin sanayi sektöründeki üretim ve satış performansını göstermesi açısından önemli bir kaynak niteliği taşıyor. Veriler, Türkiye'nin sanayi alanında gösterdiği büyüme ve potansiyeli yansıtırken, sektörel dağılımları ve teknoloji düzeylerini de ortaya koymaktadır.

Komşu ilimiz Düzce'de ise Mayıs ayında ihracat %43,6 artarak 36 milyon 315 bin dolar olarak gerçekleşti. İthalat ise %18,7 artarak 26 milyon 329 bin dolar oldu.

Ancak Yalova ilinde ihracatta %82,3 azalış yaşandı ve Mayıs ayında 7 milyon 858 bin dolar olarak kaydedildi. İthalat ise %1,0 azalışla 82 milyon 28 bin dolar oldu.

Bu veriler, Türkiye'nin dış ticaret performansının genel olarak olumlu olduğunu göstermektedir. İhracat ve ithalattaki artışlar, ülke ekonomisinin büyümesi ve ticaret hacminin genişlemesi adına olumlu bir gösterge olarak değerlendirilmektedir.

İstanbul'da benzinin litresi 24 lira olacak şekilde 9 Haziran Cuma gününden itibaren fiyat artışlarının geçerli olması bekleniyor. Motorinin litresi ise 22 lira 11 kuruş olarak belirlenecek.

Akaryakıt fiyatları, Türkiye ve Akdeniz piyasasındaki işlenmiş ürün fiyatlarının ortalaması ve dolar kuru değişiklikleri dikkate alınarak rafineriler tarafından hesaplanmaktadır. Dağıtım firmaları tarafından uygulanan fiyatlar ise rekabet ve serbesti sebebiyle şirketler ve bölgelere göre küçük farklılıklar gösteriyor.

Öte yandan, EPGİS (Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası) fiyat değişikliklerini duyurmama kararı almıştır. 

EPDK'nın (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) sendika hakkında suç duyurusunda bulunmasının ardından, EPGİS dava süreci sonuçlanana kadar akaryakıt fiyatlarında yapılacak değişimleri kamuoyuyla paylaşmayacağını açıklamıştı.

Komisyonun toplantısında, 250 gram ekmeğin fiyatının 7.5 lira, 500 gram ekmeğin fiyatının 15 lira ve 1.050 gram ekmeğin fiyatının 30 lira olması kararına varıldı. Bu zam kararı, Ticaret Bakanlığı'ndan görüş almak üzere gönderildi ve bakanlık onayının ardından Sakarya'da ekmek 7.5 liradan satılmaya başlanacak.

Ekmek üretimindeki maliyet artışları, fırıncılar için sürdürülebilir bir üretim ve hizmet sağlama açısından önemli bir etkendir. Sesob Ekmek Fiyat Tarife Talebi Komisyonu, bu maliyet artışlarını dikkate alarak yapılan zam kararını, Ticaret Bakanlığı tarafından onaylatarak uygulamaya geçirme sürecini başlaı.

Bu kararla birlikte Sakarya'da ekmeğin fiyatı belirlenmiş olacak ve tüketicilerin bilgilendirilmesi sağlanacak. Ekmek fiyatlarındaki değişiklikler, ekonomik faktörler ve maliyetler göz önüne alınarak yapılan bir karar süreciyle gerçekleştirilecek.
 

Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre, avcılık yoluyla yapılan su ürünleri üretimi toplamda 335 bin 3 ton olarak gerçekleşti. Yetiştiricilik ise 514 bin 805 ton üretimle büyük bir paya sahip oldu. Deniz ürünleri avcılığı bir önceki yıla göre %2,3 artarken, iç su ürünleri avcılığı ise %0,4 artış gösterdi.

Avlanan Deniz Balıkları Miktarı 254 bin 535 Ton Oldu

2022 yılında avlanan deniz balıkları miktarı 254 bin 535 ton olarak gerçekleşti. En yüksek miktarda avlanan balık türü ise 125 bin 980 tonla hamsi oldu. Hamsiyi 49 bin 892 tonla palamut-torik ve 16 bin 729 tonla sardalya izledi.

Yetiştiricilik 2022'de %9,1 Artış Gösterdi

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, yetiştiricilik yoluyla yapılan su ürünleri üretimi 2022 yılında %9,1 oranında arttı. Bu dönemde 368 bin 742 ton üretim denizlerde gerçekleşirken, 146 bin 63 ton iç sularda yapıldı. İç sularda yetiştirilen en önemli balık türü 145 bin 649 tonla alabalık olurken, denizlerde ise 156 bin 602 ton levrek ve 152 bin 469 ton çipura yetiştirildi.

Türkiye'de su ürünleri üretimi, 2022 yılında gösterdiği bu olumlu trendle sektörün geleceği adına umut vermektedir. Bu istatistikler, su ürünleri üretiminin artırılması ve sektörün sürdürülebilirliği konusunda yapılan çalışmaların önemini vurgulamaktadır.

SEDAŞ Teknik Eğitim Merkezi’nde 30-31 Mayıs tarihlerinde düzenlenen etkinliğe SEDAŞ İnsan Kaynakları Müdürlüğü yöneticileri ve 46 kız öğrenci katıldı. Holding enerji grubu çalışanlarının kız çocukları ile başlanan “Kadın Enerjisi-Next” projesine bu yıl bölge meslek liselerinde eğitim alan kız öğrenciler de dahil edilerek kapsamı genişletildi. Programın açılış konuşmasında kadınların iş hayatında daha fazla etkinleşmesinin ve güçlenmesinin gelecek nesiller açısından büyük önem taşıdığının altı çizildi. 

Sakarya, Kocaeli, Bolu ve Düzce illerinden başvuruların da kabul edilerek programa katılan 46 kız öğrenci SEDAŞ yöneticileri ile bir araya gelerek enerji sektörünü yakından tanıma fırsatı yakaladı. “SEDAŞ Tanıtımı ve Enerji Sektörü Kariyer Fırsatlarının Paylaşılması” ve “Teknik Eğitimli Kadın Çalışanlar Sektörde Ne İş Yapar?” isimli sunumlarla başlayan etkinlik teknik akademide gerçekleşen teknik uygulamalar ile devam etti. Öğrenciler; elektrikte üretim, iletim ve dağıtım süreçleri, yeni teknolojiler ve güvenli kullanım için dikkatli olunması gerekenler hakkında teknik akademi uygulama eğitimleri ile bilgilendirildiler. “Hızlı olan kazansın” oyunu ile keyifli bir aktiviteye dönüşen etkinlikte, enerjinin kadın yöneticileri, enerjide ve sahada kadın olmak gibi iş hayatına dair merak edilen konularda eğitici ve ilham verici konuşmalar gerçekleştirdi. 

Toplumsal cinsiyet ve fırsat eşitliği konusunda somut adımlar atarak daha fazla öğrenciye ulaşmak için proje kapsamının genişletildiği bilgisinin de verildiği etkinlik, “Hayallerimizi Boyuyoruz” tuval çalışmaları ile renkli görüntülere sahne oldu.  Etkinlik sonunda görüşlerini paylaşan katılımcı öğrenciler; mühendislik ve meslek liselerinde elektrik alanını seçeceklerini belirterek, geleceğe dönük karar noktasında enerji sektörünü ve teknik branşlarını sevdiren keyifli organizasyon için emeği geçenlere teşekkür ettiler.
 

Mayıs ayında tüketici güven endeksi bir önceki aya göre %4,0 oranında artarak 91,1 değerini, reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi ise aynı seviyede kalarak 105,1 değerini gösterdi. Hizmet sektörü güven endeksi ise %0,6 oranında azalarak 117,4 değerine geriledi. Perakende ticaret sektörü güven endeksi ise %0,4 oranında artarak 116,7 değerini aldı. İnşaat sektörü güven endeksi ise %4,3 oranında artarak 92,2 değerine ulaştı.

Bu verilere göre, Mayıs ayında ekonomik güven endeksindeki artış ve sektörlere göre değişen performanslar göz önüne alındığında, Türkiye ekonomisinin genel olarak istikrarlı bir seyir izlediği söylenebilir.